Đời Sống Văn Hoá

Trải Nghiệm Phong Tục Đón Tết Của Xứ Sở Anh Đào

Không khí Tết đang tràn ngập khắp các phố phường, nơi nơi đều tất bật chuẩn bị để chào đón một năm mới an vui, hạnh phúc. Dù Tết Nguyên đán tại Nhật Bản không còn phổ biến do chuyển sang mừng Tết Tây, song phong tục đón Tết nơi đây vẫn mang đậm mang quan niệm và phong cách sống của người Á Đông, có nét tương đồng với nhiều quốc gia đón Tết âm như Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc,…

Nhân dịp năm mới đang đến gần, hãy cùng Otaku Thời Báo khám phá những phong tục đón Tết đặc sắc của xứ sở hoa anh đào nhé!

Dọn nhà đón Tết

“Tổng vệ sinh” cuối năm là phong tục phổ biến nhất của hầu hết các quốc gia trên thế giới, nhất là châu Á. Với quan niệm “Cái cũ không đi, cái mới làm sao đến”, tục Osouji tại Nhật Bản là công việc lau dọn toàn bộ nhà cửa/cơ quan để chào đón sự khởi đầu mới.

phong tục đón tết nhật bản

Quét sạch bụi bẩn, bồ hóng (gọi là susuharai) còn là nghi thức nhằm cảm tạ thần linh đã hiện diện ban ơn và cầu phúc trong suốt năm qua, đồng thời nhường chỗ cho những cái mới sắp đến.

Trang hoàng nhà cửa

Trang hoàng nhà cửa khi Tết đến được chăm chút rất tỉ mỉ, giúp ngôi nhà bừng sinh khí đón năm mới. Nếu người Hoa người Việt có thói quen bày lồng đèn, cây quất cây mai trước cửa, thì người Nhật cũng trang hoàng nhiều vật dụng hết sức độc đáo cho “mặt tiền”, bao gồm: Kadomatsu và Shimekazan.

phong tục đón tết nhật bản

Theo đó, Kadomatsu là chậu cảnh đặt trước cửa được dựng từ ba ống tre tươi vát chéo có độ dài khác nhau – tượng trưng cho sự thịnh vượng, xen kẽ là vài nhánh thông mang ý nghĩa trường thọ, ngoài ra còn điểm thêm cành mận đỏ đại diện cho sự vững bền. Theo quan niệm của người Nhật, Thánh Thần sẽ trú ngụ trong Kadomatsu khi giáng trần và cầu cho gia đạo bình an.

phong tục đón tết nhật bản

Còn Shimekazari là vòng trang trí được treo trước cửa nhà/cơ quan để xua đuổi tà ma, đồng thời còn là nghi thức chào đón Thần năm mới Toshigami dừng chân. Cách bày trí Shimekazari tùy thuộc vào quan niệm từng vùng miền, loại phổ biến thường thấy là kiểu kết bằng rơm, nhánh thông và buộc thêm quả cam đắng – tượng trưng cho ước vọng con đàn cháu đống.

Cúng tổ tiên

Những ngày cuối năm là thời gian bận rộn của mọi gia đình, bao gồm công việc quét tước và thờ cúng tổ tiên, thần linh. Mỗi gia đình Nhật Bản luôn có một nơi thờ phượng dành riêng cho ông bà và các vị Thần đạo, thường thì nơi đó sẽ được trưng bày Shimekazari và bánh Kagami mochi.

phong tục đón tết nhật bản

Kagami mochi cũng là vật trưng bày trọng yếu trong ngày Tết. Kagami mochi được tạo hình từ hai chiếc bánh giầy trắng tròn, bánh nhỏ nằm chồng lên bánh to, xếp lên cùng là quả cam đắng với ngụ ý con đàn cháu đống. Sau khi cúng xong, các thành viên muốn thưởng thức bánh phải dùng búa gỗ, tránh sử dụng dao hay vật sắc nhọn để cắt bánh (được cho là điềm rủi).

Mừng tất niên

Để kỷ niệm một năm lao động vất vả, tất niên luôn là buổi liên hoan đầy vui tươi, nhất là đối với giới trẻ và dân công sở. Bonenkai – tiệc tất niên là lúc mọi người cùng bạn bè, đồng nghiệp, đối tác, bạn hàng,… quây quần bên nhau, nâng ly đầy sảng khoái và xua tan mọi phiền muộn đã trải qua trong năm cũ.

phong tục đón tết nhật bản

Đặc biệt là với giới văn phòng, đây cũng là lúc mọi người xóa bỏ ranh giới về giai cấp và địa vị, chỉ còn lại niềm vui và tiếng cười chào đón một năm mới đến.

Thưởng rượu đầu năm

Trong ngày đầu tiên của năm, người Nhật không chỉ thưởng thức bàn tiệc phong phú osechi-ryori, mà còn nhấm nháp otoso – rượu sake đầu năm để đánh tan thời tiết lạnh giá. Otoso không chỉ đơn thuần là rượu, mà ý nghĩa sâu xa của của nó nằm ở Hán tự お屠蘇. Trong đó, 蘇 (tô) là tên gọi của loài ác quỷ chuyên quấy rối dân làng, còn 屠 (đồ) mang nghĩa chém/giết; thế nên uống otoso đầu năm là để xua đuổi tà ma, quỷ dữ.

phong tục đón tết nhật bản

Theo phong tục, otoso được rót vào ba chung rượu đặc biệt, bắt đầu uống truyền từ người trẻ nhất gia đình đến người lớn tuổi nhất. Điều này nhằm gửi sức sống trẻ đến người lớn tuổi, chúc sức khỏe an khang.

Lì xì mừng tuổi

Một trong những “tiết mục: đặc sắc nhất ngày Tết chắc chắn là lì xì cho trẻ nhỏ, ở Nhật gọi là Otoshidama. Mỗi năm Tết đến, ông bà, bố mẹ và người thân trong giới đình đều lì xì bậc thiếu nhi với mong muốn con cháu ngày càng trưởng thành, hiểu chuyện, chăm ngoan và luôn cố gắng học tập.

phong tục đón tết nhật bản

Người lớn thường thưởng khoảng 5000 yên (~ 1 triệu VND) cho một bao Otoshidama, số tiền mừng Tết cũng sẽ tăng lên khi bọn trẻ thêm tuổi mới.

Hành hương cầu phúc

Đi chùa chiềng đầu năm là thói quen phổ biến của đa số người châu Á. Với người Nhật, ba ngày đầu năm là dịp phải ghé thăm chùa và đền Thần đạo để cảm tạ thần linh đã phù hộ trong năm cũ, đồng thời cầu mong một năm mới an lành, đây gọi là tục Hatsumode.

phong tục đón tết nhật bản

Mỗi năm, các ngôi đền, chùa Nhật Bản mở cửa đón hàng triệu lượt khách hành hương từ khắp nơi đổ về. Đông đúc là thế, song người Nhật vẫn không ngại ngần xếp hàng nhiều giờ liền để được vào chính điện, thậm chí có người còn lên núi cầu phúc ngay trong đêm giao thừa. Khi viếng đền, chùa, du khách còn đi xin quẻ bói, hoặc ghé mua các vật phẩm cầu may như bùa omamori và thẻ điều ước ema. Mục đích của những vật này chủ yếu là cầu tình duyên, sức khỏe, học vấn và sự nghiệp.

phong tục đón tết nhật bản

Kết

Phong tục đón Tết Nhật Bản tràn ngập nhiều điều thú vị, đồng thời cũng có phần gần gũi với đời sống văn hóa của người Việt chúng ta. Tựu chung, Tết đến là lúc gia đình và người thân cùng nhau sum họp, là lúc để tất cả mọi người quên đi một năm đầy khó khăn và vất vả để tiến đến một năm mới an lành, vạn sự như ý. Bạn đã chuẩn bị năm mới của mình như thế nào, hãy chia sẻ cùng Otaku Thời Báo nhé!

Theo Hăn/ Otaku Thời Báo

Tags
Show More

Bài viết liên quan

Leave a Reply

Close