NHẬT BẢN

Cổng Torii Và Những Điều Có Thể Bạn Chưa Biết

Bạn không nhất thiết phải tới Nhật Bản mới được thấy Torii, vì những cánh cổng truyền thống Nhật Bản này không chỉ rất phổ biến tại Nhật Bản, mà còn cả với thế giới – một trong những biểu tượng đặc trưng không lẫn đi đâu được của đất nước Mặt Trời mọc. Ngoài vẻ đẹp đơn giản mà vẫn cuốn hút, những cánh cổng Torii còn mang trong mình ý nghĩa tôn giáo cụ thể, cũng như ít nhiều mang kiến trúc mang đậm tính tâm linh. Hãy cùng tìm hiểu những điều ẩn giấu phía sau những cánh cổng này nào!

Torii

1. “Chào Mừng Tới Thần Đạo”
Để hiểu được ý nghĩa trong Torii, đầu tiên chúng ta cần phải hiểu những tín ngưỡng cơ bản trong Shinto (神道) – shaman giáo, tôn giáo của người Nhật Bản. Tôn giáo này chủ yếu dựa trên các lễ nghi và thông lệ, được diễn ra tại các đền chùa, nơi thường được xây tại những địa điểm mà người tin rằng các vị thần trong Thần Đạo (神) cư ngụ. Đây là điểm mấu chốt để có thể hiểu được ý nghĩa đằng sau Torii.

Torii

2. Ý nghĩa của Torii
Sau khi đã nắm được những điều cơ bản về Thần Đạo, chúng ta cuối cùng cũng có thể khám phá ý nghĩa ẩn trong những cánh cổng Torii. Thực tế thì, Torii được coi như cánh cổng vào, báo hiệu sự thay đổi từ thế giới trần tục sang lãnh địa linh thiêng, thường được đặt tại lối vào của các đền Thần Đạo, dù cũng không hiếm thấy chúng xuất hiện tại lối vào của các đền chùa Phật Giáo. Về mặt lịch sử, ghi chép đầu tiên về cổng Torii được tìm thấy vào giữa thời Heian, cụ thể là năm 922, khi Phật Giáo đã được lưu truyền tại Nhật Bản. Vì điều này, cũng như sự tồn tại của các kiến trúc tương tự tại một số nơi khác trong Châu Á, mà điển hình là những nơi có liên hệ với Phật Giáo, nên khá khó để tìm thấy nguồn gốc cụ thể của Torii, và có rất nhiều giả thuyết, song dường như không có cái nào có thể thỏa mãn được câu hỏi này. Dù cũng xuất hiện tại các địa điểm Phật Giáo, song sự thực là Torii lại gắn liền với Thần Đạo nhiều hơn, mà ví dụ tiêu biểu là các đền chùa Thần Đạo thường được ký hiệu bằng biểu tượng Torii.

Torii

Cũng cần nói thêm rằng, Torii không phải lúc nào cũng được dùng làm cổng vào đền chùa, mà đôi khi cũng được dùng chỉ để đánh dấu một khu vực nào đó mà người ta tin rằng có một ý nghĩa tôn giáo sâu xa, ví dụ như Torii tại Meoto Iwa.

3. Cấu trúc của Torii
Giờ sau khi đã hiểu được vì sao Torii lại xuất hiện tại một số nơi mà dường như lại chẳng có liên quan gì tới Thần Đạo, hãy cùng xem kiến trúc của một Torii là như thế nào. Torii được cấu thành từ nhiều cấu trúc khác nhau, tùy vào phong cách của nó (shinmei hay myojin). Những cấu trúc quan trọng nhất của Torii gồm có các cột (柱 – hashira), kasagi (笠木), rầm đỡ đặt giữa hai cột, và nuki (貫), một dầm nối liên kết các cấu trúc lại với nhau. Đó là những cấu trúc cốt yếu, thường thấy tại gần như tất cả các biến thể Torii, ngoại trừ Shime Torii, khi nó chỉ được cấu thành từ hai cột và một shimenawa (dây thừng nhỏ) được buộc vào các đầu cột. Một số cấu trúc khác thường bắt gặp ở các Torii gồm có: shimaki (島木), dâm đỡ ngang thứ hai đặt dưới kasagi; daiwa (大輪), một vòng tròn trang trí đặt quanh đỉnh cột; kusabi (楔), hai cái nêm dugnf để giữ nuki tại vi trí của chúng; và gakuzuka (額束), thanh chống phụ trợ nối nuki với kasagi hoặc shimaki. Gakuzuka đôi khi có thể được gắn một tấm biển đề tên của ngôi đền/chùa.

Torii

4. Những Torii nổi tiếng nhất
Có rất nhiều Torii nổi tiếng trên khắp Nhật Bản mà bất cứ ai cũng không nên bỏ qua, và một trong số đó là Nakayama Torii. Cổng Torii này khác thường khi nó có màu đỏ và trắng, trong khi các kiến trúc truyền thống thường có màu đỏ và đen hoặc màu đá. Một Torii khác cũng độc đáo không kém là Torii một cột tại Nagasaki; sở dĩ nó có hình thù như thế này là do một nửa còn lại của cánh cổng đã bị phá hủy trong vụ nổ bom hạt nhân vào năm 1945. Bên cạnh đó cũng không thể không kể đến Meoto Iwa (hay còn được gọi là Hòn Phu Thê), một Torii hoàn toàn khác biệt, khi nó gồm hai phiến đá nằm ngoài khơi Futami, Mie, được buộc với nhau bởi một shimenawa, với một Torii đặt trên đỉnh của hòn lớn hơn. Và sẽ thật thiếu sót nếu không nhắc tới ngôi đền Fushimi Inari, với nhiều torii được xếp nối tiếp nhau dẫn lên ngọn núi nơi ngôi đền tọa lạc. Khung cảnh của những chiếc Torii này sẽ khiến bất cứ ai cũng phải ngẩn ngơ mê hoặc.

Torii

Torii là một trong số những biểu tượng đặc trưng của văn hóa Nhật Bản theo nhiều cách, và dẫu có không phải là một người hứng thú với tôn giáo, thì chỉ riêng vẻ đẹp của chúng cũng đã đủ để mê hoặc tất cả mọi người, và dẫn họ tới vùng đất của sự linh thiêng của Nhật Bản.

Theo KhanhVu/Otaku Thời Báo

Tags
Show More

Bài viết liên quan

Leave a Reply

Close